Το μήνυμα

«ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ»

Τι όμορφος τίτλος.
Μήνυμα!! μια λέξη τόσο μοδάτη..και συνάμα τόσο σημαντική..
Περιμένεις μήνυμα; Σου έστειλε μήνυμα; Βρήκες το μήνυμα μου;
Το Μήνυμα των Χριστουγέννων!!
Μα Τι ακριβώς είναι αυτό το μήνυμα;
Ποιος ο ρόλος του;
Ο ρόλος του είναι καταλυτικός στην επιτυχία της επικοινωνιακής διαδικασίας..
και Να ένα βιβλίο που το φέρει ως τίτλο..
Λοιπόν το βιβλίο είναι ο ενδιάμεσος!
Τι; δεν με πιστεύετε;
Μας μεταφέρει τις σκέψεις, αποκαλύπτει τις ιδέες, τα μηνύματα του συγγραφέα.

      Δε σας κρύβω πως αισθάνομαι μια κάποια αμηχανία να μιλάω σήμερα(1) για το νέο βιβλίο του Γρηγόρη. Δεν είμαι ούτε κριτικός λογοτεχνίας, ούτε φιλόλογος, η σχέση μου με το λογοτεχνικό βιβλίο είναι πολύ λιγότερο σταθερή συγκρινόμενη με αρκετούς από εσάς. Δέχθηκα όμως με πολύ μεγάλη χαρά να συμμετέχω, γιατί θεώρησα πως με την πρόσκληση του ο Γρηγόρης μου έκανε την τιμή να μου εμπιστευτεί να μιλήσω για κάτι δικό του, όπως όλοι μας νομίζω -από παιδιά ακόμα- όταν φτιάχναμε κάτι στο οποίο επενδύαμε τη δημιουργικότητά και τη φαντασία μας γυρεύαμε πριν από όλα να ακούσουμε τη γνώμη ενός φίλου μας. Δεν θα υπεισέλθω λοιπόν παρά ελάχιστα στον σχολιασμό των λογοτεχνικών χαρακτηριστικών του έργου μιας και -ευτυχώς- για αυτό έχουν περισσότερα και πολύ πιο εμπεριστατωμένα να πουν οι επόμενοι ομιλητές.
      Από την πλευρά μου θα περιοριστώ να πω σε όσα εγώ ο ίδιος προσέλαβα από το βιβλίο. Αρχικά, θεωρώ πως επιλέγοντας τη μορφή της συλλογής μικρών διηγημάτων ο Γρηγόρης «πέτυχε διάνα». Αυτό, όχι μόνο γιατί δίνει τη δυνατότητα να εξερευνηθούν πολλές διαφορετικές θεματικές σε ένα μικρό σε έκταση βιβλίο, αλλά και επειδή είναι μια μορφή μοντέρνα -όσο αυτό μπορεί να συμβεί για ένα «παραδοσιακό» μέσο όπως το βιβλίο- αφού κάνει το βιβλίο προσιτό και ευκολοδιάβαστο σε μια εποχή που η διάσπαση προσοχής παίρνει χαρακτηριστικά μαζικής κοινωνικής επιδημίας. Είναι ένα βιβλίο που μπορεί εύκολα να διαβάσει κανείς παράλληλα με κάτι άλλο ή ακόμα να αποτελέσει μια πρώτης τάξης ευκαιρία για κάποιον που η σχέση του με το διάβασμα είχε αραιώσει να το ξαναπιάσει.
      Τις ιστορίες που απαρτίζουν το βιβλίο -μικρές και σύντομες- θα μπορούσα να παραλληλίσω με clip, ούτε καν με ταινίες μικρού μήκους. Αυτό καθόλου δε στερεί από την λογοτεχνική τους αξία. Ίσα-ισα εξαιτίας της μικρής έκτασης η διάπλαση της αφήγησης γίνεται ακόμα πιο απαιτητική, αφού κάθε λέξη πρέπει να υπηρετεί το αισθητικό και νοηματικό μήνυμα της ιστορίας, χωρίς πολλά περιθώρια για άστοχες παρεκβάσεις. Οι ιστορίες αυτές καθαυτές είναι στιγμιότυπα της καθημερινότητας διαφορετικών ανθρώπων. Απουσιάζουν εδώ τα  έπη», οι μεγάλες πράξεις και τα ανδραγαθήματα.
      Νομίζω πως πρόκειται για συνειδητή επιλογή του συγγραφέα, να βάλει δηλαδή στον μεγεθυντικό φακό τις στιγμές της καθημερινής μας ζωής, το υλικό που αποτελεί τη μάζα του βίου μας και εκεί να αναδείξει ό,τι το λυρικό, ηρωικό ή φιλοσοφικό κρύβεται στις στιγμές αυτές. Οι πρωταγωνιστές των ιστοριών είναι μορφές γενικές. Άνθρωποι της διπλανής πόρτας ή και άνθρωποι του περιθωρίου. Οι πληροφορίες για αυτούς είναι λίγες και αποσπασματικές. Δεν ξέρω εάν αυτό επιβλήθηκε από την αφηγηματική μορφή του σύντομου διηγήματος ή εάν είναι προτίμηση του συγγραφέα. Σε κάθε περίπτωση αυτό κάνει τους ήρωές πιο οικείους και τα στοιχεία που συνδέουν τον αναγνώστη με εκείνους πιο εύκολα αναγνωρίσιμα, αφού ανάγονται σε θεμελιώδεις ανθρώπινες ανάγκες, βιώματα, αναζητήσεις και ερωτηματικά.
      Για όσους ανήκουμε στην γενιά του Γρηγόρη είναι πολύ εύκολο να διακρίνει στοιχεία του εαυτού μας στις ιστορίες. Μια γενιά, η πρώτη ίσως, που της δόθηκε η ψευδαίσθηση μιας αφθονίας επιλογών, μόνο και μόνο για να ανακαλύψουμε ότι ίσως τελικά οι επιλογές αυτές μας οδηγούν ξανά και ξανά στα ίδια ζητούμενα, με διαφορετικό μόνο το σκηνικό -της Αθήνας, της ελληνικής επαρχίας ή των ευρωπαϊκών μητροπόλεων. Ταυτόχρονα το βιβλίο δεν χάνει από τη ματιά του και τους χαρακτήρες του περιθωρίου, τους αόρατους ανθρώπους. Η ματιά του σε του συγγραφέα σε αυτούς είναι -μου φαίνεται- εξωτερική και ακριβώς για αυτόν το λόγο ειλικρινής. Επιχειρεί να μας συστήσει τους χαρακτήρες αυτούς αινιγματικούς, αλλά όχι εξιδανικευμένους, ανιχνεύοντας τα νήματα που μας συνδέουν μαζί τους και αποκαλύπτοντας ότι η απόσταση που μας χωρίζει είναι πολύ μικρότερη από αυτή που συχνά πιστεύουμε.
      Για να κλείσω αυτή τη μικρή εισαγωγή παραδέχομαι ότι ο κανόνας που έχω για να κατατάσσω τα βιβλία από την άποψη του γούστου είναι εξαιρετικά απλός και συνοψίζεται στο : «μου αρέσει/δεν μου αρέσει». Λοιπόν το βιβλίο του Γρηγόρη το κατατάσσω χωρίς κανένα δισταγμό στην πρώτη κατηγορία. Είναι ένα βιβλίο γενναιόδωρο. Δίνει απλόχερα στον αναγνώστη εικόνες και συναισθήματα, χωρίς να απαιτεί πολλά από εκείνον.
      Του εύχομαι ολόψυχα να είναι καλοτάξιδο το καινούργιο του βιβλίο και να συνεχίσει να βρίσκει στιγμές λυτρωτικής απελευθέρωσης στη λογοτεχνική γραφή ώστε να γεννηθούν και τα επόμενα.

(1) Το κείμενο απηχεί την εισήγηση του υπογράφοντος στην παρουσίαση του βιβλίου «Το Μήνυμα» στην Πρέβεζα στις 28 Δεκεμβρίου 2025.

Δημήτρης Τζόκας
Δικηγόρος Πρέβεζας